قیمت سهم

تاریخ بروز رسانی: 2021/03/14

قیمت سهم تا کجا می‌تواند بریزد؟


قیمت سهم تا کجا می تواند بریزد؟ چند وقت پیش با یکی از دوستانم حرف می‌زدم. سهمی خریده بود و قیمتش به میزان بسیار زیادی کاهش پیدا کرده بود. او می‌گفت «الان قیمتش خیلی پایین آمده، دیگر تا کجا می‌تواند بریزد؟ الان وقت خرید است.» از نظر او ریزش سهم یک حد پایینی داشت. 

استدلالش برایم عجیب بود. قمیت سهم تا کجا می‌تواند بریزد؟ عملا تا صفر. قیمت سهم می‌تواند تا صفر پایین بیاید و به‌طور کامل از بین برود. اتفاقی که نادر است، اما غیرممکن نیست.


در این مقاله می خوانید

فرض کنید قیمت یک سهم 10 هزار تومان است و سهم دیگر 100 تک تومان. اگر از هر دو سهم یک میلیارد تومان خریده باشید، در هر دو سهم احتمال از دست دادن یک میلیارد تومان برای شما وجود دارد. احتمالی که خیلی کوچک است، اما وجود دارد و باید در نظر گرفته شود.

مخلص کلام این که این ادعاها برای تحلیل سهم به هیچ وجه معتبر نیستند:

  • قیمت سهم زیر هزار تومان است. چند سهم دیگر با این قیمت در بازار وجود دارد؟
  • سهم 90 درصد اصلاح کرده، دیگر جای منفی خوردن ندارد.
  • دولت نمی‌گذارد شرکت بورسی منحل شود، خیالت راحت.

آیا قیمت سهم صفر می‌شود؟

اگر بخواهم جواب این سوال را در یک کلمه بدهم، باید بگویم که بله، قیمت یک سهم می‌تواند صفر شود. هرچند سابقه رخداد چنین حادثه‌ای نادر است.

قبل از آن که ببینیم ریزش سهم به چه دلیلی رخ می‌دهد تا قیمتش به صفر برسد (یا بخش زیادی از ارزشش را از دست بدهد) بیایید ببینیم که چه چیز قیمت سهم را افزایش یا کاهش می‌دهد.

همه می‌دانند که قیمت یک سهم با عرضه و تقاضا بالا و پایین می‌رود. دانستن این موضوع، اطلاعات جدیدی به ما نمی‌دهد. اما موضوع اصلی این است که چه چیز عرضه و تقاضا را شکل می‌دهد؟

عرضه و تقاضا با باور عمومی تغییر می‌کند. اگر بیشتر مردم یک باور را بپذیرند، برای سهم‌ها صف‌های خرید یا فروش تشکیل می‌شود.

مثلا اگر همه فکر کنند که دولت تا انتخابات از بازار به شدت حمایت می‌کند و پس از آن همه سهم‌ها را با شدت می‌فروشد، حتی اگر دولت ابدا چنین برنامه‌ای نداشته باشد، تا فروردین بازار مثبت خواهد شد.

اگر مردم نسبت قیمت بر درآمد را ملاک خرید و فروش خود قرار دهند، سهم‌هایی با P/E پایین متقاضی بیشتری پیدا خواهد کرد. اما اگر بیشتر مردم فکر کنند افزایش سرمایه در هر حال خبر خوبی است، افزایش سرمایه مهم‌ترین دلیل برای تشکیل صف خرید می‌شود.

برای مثال تا پیش از حذف EPS فوروارد، تعدیل مثبت و منفی مهم‌ترین دلیل برای تغییر قیمت سهام بود.

به بیان ساده، این واقعیت‌ها نیستند که قیمت سهم را تغییر می‌دهند، بلکه دلیل تغییر قیمت، درک عمومی از واقعیت‌ها است.

پس ریزش سهم زمانی رخ می‌دهد که مردم باورشان را به سهم، به بازار یا به هر چیزی که آن‌ها را در بازار نگه می‌داشت، از دست بدهند.

یک مثال از تعبیر دوگانه

کشور تحت فشار تحریم‌های ظالمانه است و قیمت دلار به سطوح عجیبی می‌رسد. مردم به این تصور می‌رسند که با این قیمت دلار، سهم‌های دلاری خریدهای مناسبی هستند. بازار سرمایه رشد می‌کند.

در این نقطه، آمریکا تصمیم می‌گیرد به برجام برگردد و تمام تحریم‌ها لغو می‌شود.

یک سناریوی ذهنی می‌تواند این باشد که با این توافق قیمت دلار به شدت ریزش خواهد کرد، چون دلار محرک اصلی بازار است، پس بورس هم خواهد ریخت.

سناریوی ذهنی دیگر این است که با لغو تحریم‌ها فروش شرکت‌ها افزایش پیدا می‌کند. میزان افزایش تولید و فروش به قدری خواهد بود که اثر کاهش قیمت دلار در EPS‌ها تاثیر منفی نگذارد. پس بورس به شدت رشد خواهد کرد.

شاید هر دو نظریه نادرست باشند. اما اگر مردم، یکی از این نظریه‌ها را باور کنند، قیمت‌ها به سناریوی عمومی واکنش نشان خواهند داد.

اما بازار همیشه در بلندمدت، عقلانیت بیشتری دارد. تحلیلگری که بر خلاف باور عمومی و بر اساس منطق صحیح خود عمل می‌کند، در بلندمدت بیش از هیجان‌زده‌های موج‌سوار به سود می‌رسد. چرا که بالاخره روزی عموم مردم هم به واقعیت‌ها پی خواهند برد.

تحلیلگران باور دارند که اگر ریزش سهم دلیل بنیادی قوی نداشته باشد، فرش قرمز برای خرید است. 

فرش قرمز برای بنیامین گراهام

سال 1919 و درست بعد از پایان جنگ جهانی اول، آمریکایی‌ها بیش از اندازه نسبت به آمریکا احساس مثبت پیدا کردند. جنگ تمام شده بود و آمریکا، می‌توانست با خیال راحت به اقتصاد خود توجه کند. پس از جنگ، حالا آمریکا مهم‌ترین ابرقدرت جهان به حساب می‌آمد. 

این خوش‌بینی در بازار سهام هم خودش را نشان داد. قیمت سهم‌ها با سرعتی باورنکردنی بالا رفت. شرکت‌ها هم از این سرمایه‌ها برای توسعه استفاده کردند. 

مردم خانه و زندگی خود را گرو می‌گذاشتند، اهرم می‌زدند، قرض می‌کردند و سهام می‌خریدند. بریز و بپاش‌های آمریکایی به اوج رسید. (شبیه به همان بریز و بپاش‌های گتسبی بزرگ، که دقیقا در همین زمان رخ داده بود.) کسی ریزش سهم را در خواب هم نمی‌دید. 

اما بورس ریخت. در یک دوشنبه سیاه، خواب آشفته ریزش سهم تعبیر شد. ریزشی که نه بورس نیویورک، نه آمریکا، که جهان را به زانو درآورد و ماشه جنگ جهانی دوم را کشید. 

اما تحلیلگران حرفه‌ای، ریزش سهم را به منزله فرش قرمز در نظر گرفتند و ارزنده‌ترین سهم‌ها را با قیمت‌هایی بسیار پایین، خریدند و ثروتمند هم شدند. 

ریزش سهم تا کجا پیش‌ می‌رود؟

به سوال اول برگردیم. آیا باور عمومی می‌تواند وضعیتی را رقم بزند که قیمت یک سهم مجانی شود؟ چرا در آن وضعیت، همه بازار نباید متقاضی همه سهم‌های این شرکت شوند؟ سهمی که رایگان است و با قیمت صفر می‌توانید هر قدر که می‌خواهید خرید کنید. حتی اگر سهم یک تومان بشود، می‌توانید ثروتمند شوید. چرا این طور نیست؟

اولین نکته این است که سهم به احتمال زیاد پیش از رسیدن به این نقطه متوقف خواهد شد و باید در مجمع توضیح دهد و شفاف‌سازی کند. ارکان بازار منتظر نمی‌مانند تا قیمت سهم به‌طور کامل به صفر برسد.

تصور کنید که شرکت در وضعیت بسیار بدی قرار دارد. شرایطی به ترسناکی داستان زیر:

داستان یک بانک زامبی

یک بانک را تصور کنید که 20 هزار میلیارد تومان دارایی و 40 هزار میلیارد تومان بدهی دارد. این بانک 30 هزار میلیارد تومان سپرده پذیرفته و حالا تمام منابعش برای پرداخت پول‌های مردم کافی نیست.

مردم برای دریافت وجوه خود به بانک هجوم آورده‌اند. اما بانک قادر نیست این پول‌ها را پس بدهد.

سرمایه ثبت‌شده شرکت 10 هزار میلیارد تومان است و زیان انباشته چیزی در حدود 20 هزار میلیارد تومان. طبق قانون بانک باید اعلام ورشکستگی و انحلال کند. تا امروز برای حفظ آرامش جامعه، این اتفاق نیفتاده است. اما حالا که آرامش از بین رفته، بانک ترجیح می‌دهد که از صنعت بانکداری خارج شود.

در این نقطه حاضرید چقدر پول بدهید که مالک بدهی‌های نجومی و مطالبات مردم شوید؟ مثلا اگر بانک را به همراه 40 هزار میلیارد تومان پول نقد تقدیم شما کنند، شاید این پیشنهاد را قبول کنید. در این حالت باید دردسر زیادی تحمل کنید که بدهی‌ها و مطالبات را پرداخت کرده و به یک بانک خالی برسید و همه‌چیز را از نو شروع کنید. اما قطعا حاضر نیستید برای فرو رفتن در این منجلاب، پول پرداخت کنید.

به شرکتی که خالص ارزش آن منفی است، شرکت زامبی می‌گویند.

چه بلایی سر بانک زامبی می‌آید؟

اگر بانک در این نقطه اعلام ورشکستگی کند، طبق قانون باید بدهی‌ها از دارایی‌ها کسر و باقی‌مانده بین سهام‌داران تقسیم شود. اما چیزی برای تقسیم میان سهامداران وجود ندارد.

بانک از فهرست سهم‌های پذیرفته شده در بورس خارج می‌شود و چیزی هم نصیب‌تان نخواهد شد.

در این وضعیت هر قدر پول در سهم گذاشته باشید، به طور کامل از بین خواهد رفت.

ریزش تاریخی سهم، اندکی پیش از آن شروع می‌شود، که شما هم از ماجرا با خبر بشوید. اما خبر آنجا است. در سایت کدال. چرا همین الان ریزش سهم شروع نمی‌شود؟ چون باور عمومی، مرگ شرکت را نپذیرفته است. 

چطور مطمئن شویم که سهم ما تبخیر نمی‌شود؟

اولین نکته که شما را از این سناریوی ترسناک در امان می‌دارد، بدهی‌های شرکت است.

کافی است به صورت وضعیت مالی (ترازنامه) شرکت مراجعه کنید و مطمئن شوید دارایی جاری شرکت، دست‌کم به اندازه بدهی‌های آن است. خوب است که شرکت دوبرابر بدهی جاری، دارایی جاری داشته باشد.

همچنین اطمینان حاصل کنید که حقوق صاحبان سهام، مثبت باشد.

یک نگاهی به سود و زیان انباشته بیندازید. وقتی سهمی را می‌خرید در زیان انباشته آن هم شریک می‌شوید.

شاید یک نفر بگوید که می‌خواهد روی بهبود وضعیت یک شرکت قمار کند. پاسخ این است که بورس قمارخانه نیست. جایی را برای خوابیدن انتخاب کنید که قطعا آب زیرش نمی‌رود.

شرکتی که دارایی کافی و بدهی معقول دارد، بعید است، خیلی بعید است که ورشکست شود.

ریزش سهم چنین شرکتی بدون بازگشت نخواهد بود. اما شرکت بدهکار زیانکار بی‌بنیاد، عملا می‌تواند تا نقطه صفر ریزش کند. 

اندکی، فقط اندکی تحلیل بنیادی، شما را از این خطر نجات می‌دهد. 

به افزایش سرمایه نگاه بهتری داشته باشید

بعضی‌ها فکر می‌کنند افزایش سرمایه، هر چه باشد خوب است.

اگر شرکت بارها و بارها، برای نجات از ماده 141 قانون تجارت، دست به افزایش سرمایه از محل آورده و تجدید ارزیابی زده، با شرکتی مواجه هستیم که دارد منابع مالی را در آتش زیان، می‌سوزاند.

اگر گلوله اول دشمن به خطا رفت، به او فرصت دوباره ندهید. شرکتی که کارش از بین بردن منابع مالی است، جای خوبی برای سرمایه‌گذری به حساب نمی‌آید.

شرکت را بشناسید

سهام یک شرکت را خریداری کرده‌اید. آیا می‌دانید شرکت چه چیزی تولید می‌کند؟ آیا از میزان بدهی‌ها و دارایی‌های آن با خبر هستید؟ وضعیت نسبت‌های مالی چطور است؟

نمی‌گویم الزاما باید تحلیل بنیادی کنید. شاید شما معامله‌گر روزانه باشید. اما داشتن یک درک کلی از شرکت، دست‌کم این اطمینان را به شما می‌دهد که پولتان به‌طور کامل از بین نخواهد رفت.

حداقل کاری که می‌کنید این است که یک یا چند تحلیل بنیادی از سهم را بخوانید. به سایت کدال بروید و از صورت‌های مالی، گزارش تفسیری، آمار تولید و فروش شرکت را ببینید.

به عنوان مثال یک شرکت تولید آنتی‌بیوتیک را با شایعه تولید واکسن آنفولانزا خریداری نکنید.

اگر از سهم مطمئن باشید، ریزش سهم را مقطعی می‌انگارید و هرگز نگران نخواهید شد. 

می توانید ویدیوهای بیشتری از تالار بورس را در شبکه اشتراک ویدیو آپارات و همچنین کانال یوتیوب تالار بورس دنبال کنید.

3.4/5 - (5 امتیاز)

درباره نویسنده

فرزاد فخری‌زاده

من عاشق موسیقی هستم و عاشق بازار سرمایه. در زیباترین قطعات موسیقی نت‌ها فقط بالا نمی‌روند. بلکه بالاها و پایین‌ها است که یک قطعه را شورانگیز می‌کند. در بورس نیز نوسان قیمت است که بازار را جذاب می‌کند.

اشتراک
اطلاع از
guest
27 دیدگاه
Inline Feedbacks
مشاهده همه دیدگاه ها
جواد
جواد
1 سال پیش

با سلام،مطالب ارائه شده رو خوندم، از قسمت افزایش سرمایه ،این طور برداشت کردم،که شرکت زیان ده و ور شکسته و سهامدار ،سهام سوخته خریده یا دارد ضرر روی ضرر،و سهامدار باید سریعا سهام رو بفروشد،پس اثر درصد افزایش سرمایه یعنی هیچ وکلا گذاشتن سر سهامدار نگون بخت،توضیح بیشتری میدید در این زمینه با تشکر

خلیلی
خلیلی
1 سال پیش

سلام، خدا قوت عالی بود
من تا به حال از این زاویه نگاه نکرده بودم و هر چه خرید سهام داشتم به سفارش دوستان بوده است…
موفق باشید…

کامران
کامران
1 سال پیش

سلام و عرض ادب
مرسی از مقاله خوبتان.پاینده باشید
به امید آینده بهتر

kamib0937@gmail.comکامران
kamib0937@gmail.comکامران
1 سال پیش

سلام
ممنون از توضیحات خوبتان.تندرست و شاداب باشید البته با حسابهای بانکی پر پول.
به امید روزهای بهتر

شاه عفو
شاه عفو
1 سال پیش

سلام وتشكرازمقالات …وبررسي سؤالات روز… درخصوص ريزش ها…به نظرمى رسد…آنچه نگران كننده ست …موردي بودن ريزش نيست!… اينكه دريك مقطع فلان سهام به يكباره دچارافت شديدمى شود…وحالا…سايرمشتريان درصددودرموضع ارزيابي شركت مربوطه قرارگيرند…كه دراين صورت…توضيحات ارزشمندشما… درست است ويك روال هوشمندانه اما… نگراني ها وترديدهاازجايي وزماني شروع مى شودكه ريزش ها…به صورت گسترده…تمامي شاخص هاوتمامي نمادهارا…(درگسترهءيك اقتصادبه شدت آسيب پذير)دربرمي گيرد…وشاخص هاروزانه …بطورمستمر…درابعادوسيع … فرومي ريزد…ودرواقع…چنانكه مشاهده مي شود…به تعبيري: مسابقهءفرارازبورس!!…مشاهده مى شود…چراكه تمامي شاخص هادرسراشيبي…چشم اندازاميدواركننده اي رانشان نمى دهد…. واقعيتش…من اين اواخرقصدورودبه بازاربورس راداشتم…تمامي توصيه هاي ارزشمندشماراهم درنظرگرفتم…اينكه…چندماه وچندسال…باترديددل دل نكنم …وشروع كنم …ابتداءخيلي جزئي ،ولي متأسفانه …ازروزي كه… ادامه مطلب »

جواد صدری
جواد صدری
1 سال پیش

درود،عالی بود

Maryam
Maryam
1 سال پیش

سلام …مقاله پرمحتوا و آموزنده ای بود وبرای من بسیار مفید بود متشکرم…

مهاجری
مهاجری
1 سال پیش

باسلام وعرض ادب خیلی خوب مفید وآموزنده است خسته نباشید

همایون
همایون
1 سال پیش

سلام. از شما متشکرم که حداقل راهنمایی میفرماییدو اطلاعاتی در اختیار دوستان قرار میدین ولی متاسفانه کمبود اطلاعات بعضی ازدوستان بورسی هم شده عامل بی ثباتی قیمتها و التهاب هم خیلی راحت جیب دلالان و واسطه گران را پر میکنن تا وقتی فرهنگ سازی نشه شاهد زمین خوردن خیلی از هموطنان هستیم

احمد
احمد
1 سال پیش

خیلی خوب و آموزنده ، سپاس از شما

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}

مقالات پیشنهادی


درخواست مشاوره ثبت نام دوره‌های آموزشی

اگر سوالی در خصوص دوره‌های آموزش آنلاین تالاربورس دارید، لطفاً ایمیل و شماره موبایل خود را وارد کنید، کارشناسان آموزش تالاربورس با شما تماس خواهند گرفت.

27
0
شما هم نظر بدهیدx
()
x