نسبت‌های نقدشوندگی سهام

2020-10-19

4 نظر

نسبت‌های نقدشوندگی در تحلیل بنیادی سهام

معمولا قبل از خرید یک سهم به چه مواردی توجه می‌کنید؟ آیا به تابلوی معاملاتی سهم توجه می‌کنید؟ به میزان سهام شناور آن سهم و میانگین حجم معاملات آن چطور؟ آیا به نمودار سهم و آن‌چه که اندیکاتورها می‌گویند، دقت می‌کنید؟ اگر این کارها را انجام می‌دهید تا قسمتی از راه را درست رفته‌اید. اگر قصد سرمایه‌گذاری بلندمدت یا میان‌مدت دارید، برای کسب اطمینان از انتخاب خود چه می‌کنید؟ بررسی صورت‌های مالی شرکت‌ها یکی از روش‌هایی برای کسب اطمینان از یک سرمایه‌گذاری کم‌ریسک است. با بررسی نسبت‌های نقدشوندگی یک شرکت و میزان نقدینگی آن، می‌توانید توانایی شرکت را در بازپرداخت بدهی‌هایش بررسی کنید و از میزان ریسک نقدشوندگی آن شرکت باخبر شوید. حتی با مقایسه این نسبت‌ها می‌توانید از بین شرکت‌های موجود در یک صنعت، شرکت مناسب‌تر را برای سرمایه‌گذاری انتخاب کنید یا اینکه عملکرد مالی یک شرکت را نسبت به سال پیش آن بررسی کنید.

نقدشوندگی چیست؟

اگر بخواهیم نقدشوندگی (Liquidity) را به زبان ساده تعریف کنیم، می‌توان گفت به مدت زمانی که طول می‌کشد تا یک دارایی به وجه نقد تبدیل شود را نقدشوندگی می‌گویند. برای مثال، اوراق بهاداری مانند سهام یک شرکت که در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده است، به راحتی و با کمترین زمان ممکن می‌تواند به وجه نقد تبدیل شود، بنابراین می‌توان گفت که سهام از نقدشوندگی بالایی برخوردار است. اما دارایی مانند زمین و ملک را نمی‌شود به‌سرعت فروخت و به وجه نقد تبدیل کرد. برای همین گفته می‌شود که نقدشوندگی ملک و زمین پایین‌ است. به‌طور کلی نقدشوندگی به ما می‌گوید که میزان سهولت تبدیل یک دارایی به وجه‌نقد چقدر است.

نسبت‌های نقدشوندگی

با بررسی صورت‌های مالی شرکت‌ها، می‌توان نسبت‌هایی را محاسبه کرد که با استفاده از آن‌ها از وضعیت مالی شرکت تا حدی مطلع شد و میزان ریسک نقدینگی آن را ارزیابی کرد. می‌توان برداشت‌های متفاوتی از این نسبت‌ها داشت. برای مثال ممکن است بالا بودن این نسبت‌ها برای اعتباردهندگان خوشایند باشد اما برای سرمایه‌گذاران این طور نباشد.

نسبت‌های نقدشوندگی چه کاربردی دارند؟

این نسبت‌ها علاوه بر این که ما را از ریسک نقدینگی شرکت باخبر می‌کنند به ما کمک می‌کنند تا از نقاط ضعف و قوت شرکت‌ها باخبر شویم و با آگاهی کامل تصمیم بگیریم. این که شرکت در شرایط بحرانی چگونه عمل می‌کند، فعالیت آن تا چه زمانی ادامه خواهد داشت، آیا از پس هزینه‌های خود برمی‌آید و یا ممکن است ورشکسته شود، همه و همه سوال‌هایی هستند که می‌توانند به ما در انتخاب شرکت مناسب جهت سرمایه‌گذاری کمک کنند. 

مقایسه نسبت‌های نقدشوندگی یک شرکت با نسبت‌های سال قبل و بررسی میزان تغییرات این نسبت‌ها می‌تواند در بررسی عملکرد شرکت طی سال مالی جدید به ما کمک کند. می‌توان فهمید که شرکت در چه زمینه‌هایی بهتر عملکرده و در چه زمینه‌هایی افت داشته است.

استفاده از نسبت‌های نقدینگی در محاسبه توان مالی شرکت ها

به‌طور کلی با استفاده از نسبت‌های نقدینگی می‌توان توان مالی کوتاه‌مدت شرکت‌ها را بررسی کرد. با استفاده از این نسبت‌ها می‌توانیم بفهمیم که آیا شرکت توانایی این را دارد که در کوتاه‌مدت بدهی‌های خود را پرداخت کند یا نه. حتی با استفاده از این نسبت‌ها می‌توان وضعیت دو شرکت فعال در یک صنعت را با هم مقایسه کرد. نکته‌ای که باید هنگام بررسی صورت‌های مالی دو یا چند شرکت به آن توجه کرد، این است که صورت‌های مالی با استفاده از چه روشی تهیه شده‌اند. اگر روش‌های تهیه صورت‌های مالی یکسان باشد، می‌توان به اطلاعات مقایسه‌ای حاصل از آن‌ها اتکای بیشتری کرد.

بررسی نسبت‌های نقدینگی می‌تواند برای استفاده‌کنندگان برون‌سازمانی مثل، سهامداران شرکت و موسساتی که به شرکت‌ها وام کوتاه‌مدت می‌دهند بسیار مهم باشد. علاوه‌بر این به استفاده‌کنندگان درون‌سازمانی مثل مدیران مالی نیز کمک می‌کند تا استراتژی‌های خود را بسنجند و بفهمند که در کجاها ضعف و یا قوت دارند.

نحوه محاسبه نسبت‌های نقدشوندگی

برای محاسبه نسبت‌های نقدشوندگی باید به دارایی‌ها و بدهی‌های جاری شرکت توجه کرد. همان‌طور که در مقاله آشنایی با ترازنامه و اجزای آن در رابطه با دارایی‌ها و بدهی‌های جاری صحبت کردیم. گفتیم که دارایی‌های جاری، دارایی‌هایی هستند که انتظار می‌رود طی یک دوره یک ساله یا یک چرخه عملیات به وجه نقد تبدیل شوند و یا در دوره عملیات از آن‌ها استفاده شود. به‌طور کلی دارایی‌های جاری اطلاعاتی را در مورد فعالیت‌های عملیاتی شرکت نشان می‌دهند. بدهی‌های جاری، بدهی‌هایی هستند که انتظار می‌رود طی یک چرخه عملیات و یا یک سال از تاریخ ترازنامه تسویه شوند. همچنین مدیریت شرکت قصد داشته باشد که این بدهی‌ها را از محل دارایی‌های جاری (وجوه نقد) و یا از طریق ایجاد بدهی‌های جاری جدید تسویه کند.

از آنجایی که دارایی‌ها و بدهی‌های جاری در کوتاه‌مدت بررسی می‌شوند بنابراین ارزش بازار این اقلام با ارزش دفتری آن‌ها غالبا یکسان است و در کل می‌توان به آن‌ها اتکا کرد. در شکل زیر ترازنامه (صورت وضعیت مالی) یک شرکت خدماتی فعال در بورس را مشاهده می‌کنید. در ادامه قصد داریم برخی از نسبت‌های نقدشوندگی را برای این شرکت باهم بررسی کنیم.

نسبت‌های نقدشوندگی

نسبت جاری (Current ratio)

با تقسیم دارایی‌های جاری بر بدهی‌های جاری، می‌توان توان شرکت در ایجاد نقدینگی کوتاه‌مدت را (منظور از کوتاه‌مدت یک دوره یک ساله و یا یک چرخه عملیات است) اندازه‌گیری کرد. یعنی آیا شرکت به‌اندازه کافی دارایی نقدشونده در اختیار خود دارد تا از محل آن بدهی‌های کوتاه‌مدتش را پرداخت کند یا نه.

نسبت‌های نقدشوندگی

بیایید نسبت جاری را برای شرکت بالا محاسبه کنیم. همان‌طور که گفتیم با تقسیم دارایی‌های جاری شرکت بر بدهی‌های جاری آن، نسبت جاری به‌دست می‌آید. نسبت جاری شرکتی که ترازنامه آن در بالا آورده شده است، برابر با 1.23 است. یعنی این شرکت می‌تواند تا 1.23 بار بدهی‌های خود را از محل دارایی‌های جاری‌اش پوشش دهد.

این نسبت باید بالا باشد یا پایین؟

نمی‌توان گفت که بالا بودن این نسبت خوب است یا بد. خوب یا بد بودن این مقدار بستگی به این دارد که چه کسی از آن‌ها استفاده می‌کند. از نظر یک نهاد اعتباردهنده یا بانکی که قصد وام دادن به شرکت را دارد، بالاتر بودن این نسبت بهتر است. چون می‌فهمد که شرکت دارایی‌های نقدشونده و نقدینگی زیادی دارد و به‌راحتی می‌تواند از پس بدهی‌های خود بر‌آید.

اما از نظر یک سرمایه‌گذار، بالا بودن این نسبت چندان خوب نیست. بالا بودن این نسبت یعنی این که مدیریت از وجوه نقد خود به‌درستی استفاده نمی‌کند و پولی را که می‌توان در پروژه‌های مختلف سرمایه‌گذاری کرد، به‌طور وجه نقد یا موجودی کالا در حساب‌ها یا انبار نگه‌داشته است.

برای بستانکاران شرکت، کمبود نقدینگی به معنی امکان بروز تاخیر در بازپرداخت بدهی‌هایشان است. برای مشتریان شرکت نیز عدم وجود نقدینگی یا پایین بودن نسبت جاری می‌تواند به معنای ناتوانی شرکت در عمل به تعهدات و وظایف خود باشد.

بیشتر بخوانید: آموزش بورس از صفر به زبان ساده

نکته با اهمیت نسبت جاری

به‌طور کلی می‌توان گفت که اگر دارایی‌های نقدشونده و نقدینگی شرکت کافی نباشد، نمی‌تواند به درستی از فرصت‌های سودآوری خود استفاده کند و حتی ممکن است در بازپرداخت بدهی‌های کوتاه‌مدت خود هم ناتوان شود. به دنبال ناتوانی در بازپرداخت بدهی‌ها، شرکت ممکن است مجبور به فروش دارایی‌های شرکت شود و در نهایت نیز ورشکستگی را باخود به همراه بیاورد.

عدم وجود ثبات اقتصادی، عدم اطمینان از شرایط، وقوع زیان‌های غیرمترقبه، اعتصاب کارکنان و... می‌تواند به جریان‌های نقدی آسیب بزند. بنابراین شرکت‌ها باید همواره مقداری وجه نقد و یا دارایی نقدشونده داشته باشند که در شرایط بحرانی از آن‌ها استفاده کنند.

در انتهای این مبحث نیز می‌توان گفت که اگر نسبت جاری برابر یا بیشتر از 2 باشد، یعنی شرکت از نظر مالی مستحکم است. اما اگر کمتر از 2 باشد یعنی ریسک نقدینگی آن بالا است.

نسبت آنی (Quick Ratio)

نسبت آنی که به آن نسبت سریع هم گفته می‌شود، شاخصی برای اندازه‌گیری توانایی شرکت برای پرداخت هرچه سریع‌تر بدهی‌ها و عمل به تعهداتش است. در این شاخص از دارایی‌هایی که بیشترین نقدشوندگی را دارند، در فرمول استفاده می‌شود. از آنجایی که آزمایش‌هایی که برای سنجش اسیدی یا بازی بودن یک محیط انجام می‌شوند بسیار سریع هستند اصطلاحا به این نسبت، فرمول آزمایش اسید نیز گفته می‌شود.

دارایی‌هایی مانند موجودی کالا که ممکن است با سرعت فروش نروند و به‌سرعت به وجه نقد تبدیل نشوند را در این شاخص وارد نمی‌کنیم.

نسبت‌های نقدشوندگی

در واقع این نسبت توانایی شرکت در بازپرداخت تعهدات و بدهی‌های جاری خود را بدون این که مجبور به فروش موجودی کالا و یا اخذ وام و...شوند، نشان می‌دهد. بررسی نسبت آنی برای افراد محافظه‌کار بهتر است. هر چه این نسبت بیشتر باشد یعنی شرکت سریعتر می‌تواند بدهی‌های خود را پوشش دهد و از نظر نقدینگی هیچ مشکلی ندارد. اگر این نسبت برابر با یک باشد، یعنی شرکت می‌تواند در زمان کوتاهی، بدون فروش دارایی‌های خود، تمامی بدهی‌هایش را تسویه کند.

با کسر موجودی کالا از دارایی‌های جاری شرکت، نسبت آنی شرکت خدماتی را محاسبه می‌کنیم. برای شرکت مورد بررسی ما نسبت آنی برابر با 1.21 درصد است. از آنجایی که این شرکت، یک شرکت خدماتی است و موجودی کالای آن بسیار اندک است، نسبت آنی آن با نسبت جاری فرق چندانی ندارد و شرکت می‌تواند هر چه سریعتر تمامی بدهی‌هایش را بپردازد.

با بررسی نسبت جاری و آنی شرکت به این نتیجه می‌رسیم دارایی‌های شرکت در صورت عدم وقوع اتفاقات غیرمترقبه برای پوشش بدهی‌های شرکت کافی است. اما اگر اتفاق غیرمترقبه‌ای در شرکت رخ دهد شاید بتواند در کار طبیعی شرکت اخلال ایجاد کند.

نسبت وجه نقد

نسبت وجه نقد برای تامیین‌کنندگان سرمایه و کسانی که به شرکت وام بسیار کوتاه‌مدت می‌دهند، می‌تواند مفید واقع شود. این نسبت معیاری برای سنجش توانایی شرکت برای بازپرداخت بدهی‌های بسیار کوتاه‌مدت است. یعنی اگر شرکت مجبور شود فوری همه بدهی‌های کوتاه‌مدت خود را پرداخت کند، آیا می‌تواند این کار را تنها با پول نقد و دارایی‌های شبه‌نقد خودانجام دهد یا نیاز به فروش دارایی‌های دیگر دارد.

نسبت‌های نقدشوندگی

شرکت‌های بسیاری بوده‌اند که باوجود دارایی‌های غیرنقدی فراوانی که داشته‌اند، اما به دلیل نقدشوندگی پایین این دارایی‌ها، نتوانسته آن‌ها را به سرعت به وجه نقد تبدیل کنند. سرانجام هم به‌دلیل عدم توانایی در بازپرداخت بدهی‌هایشان دچار مشکل شده‌اند و یا حتی به ورشکستگی رسیده‌اند.

دوره استقامت

از دیگر نسبت‌های نقدینگی، دوره استقامت را می‌توان نام برد. منظور از دوره استقامت این است که اگر جریانات نقدی شرکت کم شوند، شرکت تا چه مدت (چند روز) می‌تواند از پس هزینه‌های خود بربیاید و به فعالیتش ادامه بدهد.

برای محاسبه این نسبت می‌توان دارایی‌های جاری شرکت را تقسیم بر میانگین هزینه‌های عملیاتی روزانه شرکت کرد.

نسبت‌های نقدشوندگی

هزینه‌های عملیاتی را می‌توان از صورت‌حساب سود و زیان شرکت مشاهده کنید و با تقسیم مقدار هزینه‌های عملیاتی بر تعداد روزهای سال (365)، متوسط هزینه‌های عملیاتی روزانه را محاسبه کنید. برای مشاهده صورت‌های مالی شرکت‌های فعال در بورس و فرابورس می‌توانید به سایت کدال مراجعه کرده و با جستجوی نام یا نماد شرکت‌ها، آن‌ها را پیدا کنید.

می‌توانید ویدیوهای بیشتری از تالاربورس را در آپارات (شبکه اشتراک ویدیو) و همچنین کانال یوتیوب تالاربورس مشاهده بفرمایید.

فائزه حیدری

درباره نویسنده مقاله :

سلام ، فائزه حیدری هستم

مقالات پیشنهادی مرتبط


فیلتر حجم مشکوک چه کاربردی دارد؟ چطور حجم مشکوک را تشخیص دهیم؟ چگونه از این

__CONFIG_colors_palette__{"active_palette":0,"config":{"colors":{"4ff41":{"name":"Main Accent","parent":-1},"ff2da":{"name":"Accent Tone","parent":"4ff41","lock":{"saturation":0,"lightness":0}}},"gradients":[]},"palettes":[{"name":"Default Palette","value":{"colors":{"4ff41":{"val":"rgba(19, 112, 238, 0.88)"},"ff2da":{"val":"rgb(82, 183, 255)","hsl_parent_dependency":{"h":205,"l":0.66,"s":1.01}}},"gradients":[]},"original":{"colors":{"4ff41":{"val":"rgb(19, 114, 211)","hsl":{"h":210,"s":0.83,"l":0.45}},"ff2da":{"val":"rgb(62, 183, 252)","hsl_parent_dependency":{"h":201,"s":0.96,"l":0.61}}},"gradients":[]}}]}__CONFIG_colors_palette__
ادامه مطلب

والت‌ کاغذی یا همان پیپر والت (paper wallet)، یکی از انواع والت‌های سرد (آفلاین) هستند؛

__CONFIG_colors_palette__{"active_palette":0,"config":{"colors":{"4ff41":{"name":"Main Accent","parent":-1},"ff2da":{"name":"Accent Tone","parent":"4ff41","lock":{"saturation":0,"lightness":0}}},"gradients":[]},"palettes":[{"name":"Default Palette","value":{"colors":{"4ff41":{"val":"rgba(19, 112, 238, 0.88)"},"ff2da":{"val":"rgb(82, 183, 255)","hsl_parent_dependency":{"h":205,"l":0.66,"s":1.01}}},"gradients":[]},"original":{"colors":{"4ff41":{"val":"rgb(19, 114, 211)","hsl":{"h":210,"s":0.83,"l":0.45}},"ff2da":{"val":"rgb(62, 183, 252)","hsl_parent_dependency":{"h":201,"s":0.96,"l":0.61}}},"gradients":[]}}]}__CONFIG_colors_palette__
ادامه مطلب

پول ماهیت عجیبی دارد. اخلاق آدم‌ها را عوض می‌کند. رئیس‌جمهور تعیین می‌کند. شما را به

__CONFIG_colors_palette__{"active_palette":0,"config":{"colors":{"4ff41":{"name":"Main Accent","parent":-1},"ff2da":{"name":"Accent Tone","parent":"4ff41","lock":{"saturation":0,"lightness":0}}},"gradients":[]},"palettes":[{"name":"Default Palette","value":{"colors":{"4ff41":{"val":"rgba(19, 112, 238, 0.88)"},"ff2da":{"val":"rgb(82, 183, 255)","hsl_parent_dependency":{"h":205,"l":0.66,"s":1.01}}},"gradients":[]},"original":{"colors":{"4ff41":{"val":"rgb(19, 114, 211)","hsl":{"h":210,"s":0.83,"l":0.45}},"ff2da":{"val":"rgb(62, 183, 252)","hsl_parent_dependency":{"h":201,"s":0.96,"l":0.61}}},"gradients":[]}}]}__CONFIG_colors_palette__
ادامه مطلب

شاید شما هم اصطلاح رنج مثبت را شنیده باشید. فرض کنید بازار امروز منفی است

__CONFIG_colors_palette__{"active_palette":0,"config":{"colors":{"4ff41":{"name":"Main Accent","parent":-1},"ff2da":{"name":"Accent Tone","parent":"4ff41","lock":{"saturation":0,"lightness":0}}},"gradients":[]},"palettes":[{"name":"Default Palette","value":{"colors":{"4ff41":{"val":"rgba(19, 112, 238, 0.88)"},"ff2da":{"val":"rgb(82, 183, 255)","hsl_parent_dependency":{"h":205,"l":0.66,"s":1.01}}},"gradients":[]},"original":{"colors":{"4ff41":{"val":"rgb(19, 114, 211)","hsl":{"h":210,"s":0.83,"l":0.45}},"ff2da":{"val":"rgb(62, 183, 252)","hsl_parent_dependency":{"h":201,"s":0.96,"l":0.61}}},"gradients":[]}}]}__CONFIG_colors_palette__
ادامه مطلب

فیلترنویسی در بورس و کاربرد آن چیست؟ در این ویدیو و مقاله به این موضوع

__CONFIG_colors_palette__{"active_palette":0,"config":{"colors":{"4ff41":{"name":"Main Accent","parent":-1},"ff2da":{"name":"Accent Tone","parent":"4ff41","lock":{"saturation":0,"lightness":0}}},"gradients":[]},"palettes":[{"name":"Default Palette","value":{"colors":{"4ff41":{"val":"rgba(19, 112, 238, 0.88)"},"ff2da":{"val":"rgb(82, 183, 255)","hsl_parent_dependency":{"h":205,"l":0.66,"s":1.01}}},"gradients":[]},"original":{"colors":{"4ff41":{"val":"rgb(19, 114, 211)","hsl":{"h":210,"s":0.83,"l":0.45}},"ff2da":{"val":"rgb(62, 183, 252)","hsl_parent_dependency":{"h":201,"s":0.96,"l":0.61}}},"gradients":[]}}]}__CONFIG_colors_palette__
ادامه مطلب

دیده‌بان بازارهای جهانی 29 نوامبر 2020 بازارهای جهانی سهام شاخص‌های اصلی بازار سهام در کشورهای

__CONFIG_colors_palette__{"active_palette":0,"config":{"colors":{"4ff41":{"name":"Main Accent","parent":-1},"ff2da":{"name":"Accent Tone","parent":"4ff41","lock":{"saturation":0,"lightness":0}}},"gradients":[]},"palettes":[{"name":"Default Palette","value":{"colors":{"4ff41":{"val":"rgba(19, 112, 238, 0.88)"},"ff2da":{"val":"rgb(82, 183, 255)","hsl_parent_dependency":{"h":205,"l":0.66,"s":1.01}}},"gradients":[]},"original":{"colors":{"4ff41":{"val":"rgb(19, 114, 211)","hsl":{"h":210,"s":0.83,"l":0.45}},"ff2da":{"val":"rgb(62, 183, 252)","hsl_parent_dependency":{"h":201,"s":0.96,"l":0.61}}},"gradients":[]}}]}__CONFIG_colors_palette__
ادامه مطلب
  • سید حامد گفت:

    ببخشید دوره استقامت مقدارش چقدر باشه خوب است؟

  • بله مثل همیشه عالی بود و مثل همه استادان چه تجربی چه اکادمی علم و تجربتون حلالتون که خوب زکاتش رو ادا میکنید…ولی شما همه هزاران اموزگاران که شبانه روز در فضای مجازی و حقیقی در حال به اشتراک گذاشتن تمام دانسته هاشون به امید موفقیت علاقمندان و نیازمندانش در فعالیتند میدونید و میدانند که در دنیای کسب و کار بورس و معاملات بورسی فقط ازمون و خطا و تکرار و مکرراته که حتی میتونه یک بیسواد رو خبره تر از یک کارشناس یا دکترای بورس و فضای بورسی و فارکسی و غیره بکنه..بس بهترین توصیه اینه که در فضاهای ازمایشی تا میتونن معاملات رو تکرار و تکرار کنند که حتما خبره خواهند شد… و من اله توفیق…
    فراموش کردم از واجبات موفقیت جمعی حتما این نیز هست که دولتی نداشته باشیم که برای سربا ایستادن خودش به هر قیمت و وسیله و راهی دنبال کلاه گذاشتن سر مردمش نباشه و چشم به حدااقلهای حتی روزمزد کارگری مردمش نباشه…

  • {"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}

    دوره‌های حرفه‌ای آموزش سرمایه‌گذاری در بورس را آغاز کنید...

    >